Wat doe je met de foto’s daarna?

Hoe snel je de foto’s voor het eerst bekijkt, verschilt enorm. Sommige ouders openen de galerij zodra die binnenkomt, soms al binnen een dag, en vinden daar precies de troost die ze nodig hebben. Anderen wachten weken of maanden voordat ze er klaar voor zijn. Beide mag. Er is geen juist moment, geen volgorde die hoort, geen tempo dat sneller of beter is. Het is jouw kindje, het zijn jouw foto’s, en jij voelt wanneer het tijd is.

Wat ik wel merk, is dat foto’s bekijken op een laptop voor veel ouders een hoge drempel heeft. Je moet bewust gaan zitten, een scherm openen, de galerij opzoeken. Dat is best veel als je verdriet zwaar is. Daarom lever ik vrijwel altijd een album, en zo snel mogelijk. Een album pak je makkelijker. Je slaat het open op de bank, je bladert terug, je legt het weer weg. Het ligt binnen handbereik in plaats van weggestopt in een digitale map. Juist dat tastbare maakt dat de foto’s een plek krijgen in je dagelijks leven, in plaats van iets waar je naartoe moet werken om ze te zien.

Naast het album zijn er meer manieren om de foto’s een plek te geven. Eén foto in een lijstje op een rustige plek in huis. Een detailfoto op groot formaat, een handje, een voetje, een lok haar, omdat dat soms zachter binnenkomt dan een gezicht. Een foto verwerkt in een sieraad, een resin-stuk of een kaart die je rondstuurt op een verjaardag. Je hoeft niet alles te doen, en je hoeft het niet meteen te bedenken. Eén afdruk is genoeg om mee te beginnen.

De foto’s mogen ook gedeeld worden. Met grootouders, broertjes en zusjes, vrienden die je kindje hebben gekend of juist niet meer hebben kunnen ontmoeten. Dat is geen verplichting, maar het kan helpen om je kindje een plek te geven in de wereld om je heen. Je kindje was er. De foto’s laten dat zien, ook als jij het zelf even niet hardop kunt zeggen.