
Ik adem uit na elke klik
Soms blijft het stil, zelfs als je een foto maakt… Ik fotografeer afscheid. Van mensen die worden gemist nog voordat ze écht weg zijn. Maar niets raakt me zo diep als het vastleggen van het afscheid van een kindje. De…
Je dacht dat het je niet nog een keer zou gebeuren. Eén keer je baby verliezen was al meer dan je ooit had kunnen dragen. En toch sta je er weer: opnieuw verlies je een kindje. Misschien tijdens de zwangerschap of rond de geboorte. Misschien na een periode in het ziekenhuis. Of plotseling, terwijl je je kind al in je armen hebt gehad en je samen herinneringen maakte.
Soms weet je tijdens de zwangerschap al dat je je baby opnieuw zult verliezen. Je bent verslagen, verdrietig en misschien ook boos – omdat het je nog een keer overkomt.
Toch kan het je opnieuw treffen, onverwacht en rauw. Je dacht dat dit keer alles goed zou gaan. Dat het anders zou zijn. Maar ineens is er alleen stilte, ongeloof en pijn. En opnieuw moet je afscheid nemen van je kindje.
Het voelt onwerkelijk. Je wist hoe groot het verdriet was, maar je had niet gedacht dat je dit pad nog een keer zou moeten lopen.

Beeldgebruik Gwendolyn Pieters Fotografie
Bij een tweede verlies lijkt de film zich opnieuw af te spelen. Je herkent de gesprekken met artsen, de stilte in de kamer, de keuzes rond afscheid en uitvaart. Opnieuw moet je nadenken over dingen waar je eigenlijk niet over na wilt denken. Opnieuw moet je afscheid nemen van je baby.
Het verdriet om een tweede verlies is niet alleen het gemis van dit kindje, maar ook het verlies van vertrouwen in de toekomst. Je vraagt je af: Durf ik dit nog een keer aan? Wil ik dit mijn andere kinderen aandoen? Hoe ziet mijn toekomst er nu uit? Soms voelt het alsof alle hoop verdwenen is. En soms houd je toch vast aan een sprankje hoop – ook al begrijpt je omgeving dat niet altijd en kun je zelfs verwijten krijgen als je opnieuw zwanger wilt worden.
Soms blijkt er een medische oorzaak, soms blijft de reden onduidelijk. Beide kunnen verwarrend en pijnlijk zijn. Je kunt boos zijn, onzeker, of je afvragen of je ooit nog vertrouwen krijgt in een zwangerschap of in het leven zelf.
Naast al die vragen sta je opnieuw voor keuzes rond afscheid en uitvaart.
Na een tweede verlies kan het belangrijk zijn om samen met je arts of gynaecoloog te kijken of er onderzoek gedaan kan worden naar de oorzaak van het overlijden van je baby. Dat kan jou helpen om meer duidelijkheid te krijgen en soms ook iets te zeggen over de kans op herhaling. Of je dit wilt, is een persoonlijke keuze. In de brochure van Stille Levens vind je invoelende informatie die je kan ondersteunen bij die afweging.
Naast medische zorg kun je ook behoefte hebben aan psychische steun. Het verlies van een tweede kindje kan je vertrouwen diep raken. Een psycholoog, therapeut of coach die ervaring heeft met babyverlies kan je helpen om woorden te vinden voor je verdriet, boosheid en angst.
Heb je behoefte aan hulp en steun? In ons netwerk vind je professionals die je jou kunnen helpen.
Bij een tweede verlies kun je kiezen voor een afscheid dat lijkt op de eerste keer. Of je doet het juist heel anders: groter, omdat je meer mensen de kans wilt geven om je kindje te leren kennen. Of kleiner, omdat het te zwaar voelt om opnieuw zoveel mensen onder ogen te komen. Wat je ook kiest: het is goed, zolang het bij jou past.
Als je weet dat je baby gaat overlijden, moet je ook nadenken over je bevalling. Daar begint het afscheid al. Wil je meer lezen over wat er komt kijken bij de bevalling en het afscheid? Kijk dan op de pagina Bevallen van je baby die gaat overlijden. Ook kun je gebruik maken van onze hulpkaarten. Deze kaarten bieden je houvast in deze verwarrende en verdrietige periode.
Het kan steunend zijn om te lezen hoe andere ouders omgaan met verlies. Er zijn nog maar weinig verhalen die expliciet gaan over het verliezen van meer dan één kindje. Toch kan het helpen om bredere verhalen over babyverlies te lezen: hun woorden laten zien dat je niet de enige bent, en dat er manieren zijn om te blijven dragen wat ondraaglijk voelt.
Lees meer verhalen op onze pagina met informatie van professionals en persoonlijke verhalen. Deze verhalen gaan niet specifiek over een herhaald verlies, maar kunnen je wel steun en herkenning geven.
Ook boeken kunnen helpen. Een paar titels waarin herhaald verlies of meerdere verliezen een plek krijgen zijn:
In onze boekenlijst over babyverlies vind je nog meer titels die troost en herkenning bieden.
Daarnaast zijn er organisaties en websites die dit thema wél aanstippen:
Daarnaast zijn er organisaties en websites die dit thema wél aanstippen:


Soms blijft het stil, zelfs als je een foto maakt… Ik fotografeer afscheid. Van mensen die worden gemist nog voordat ze écht weg zijn. Maar niets raakt me zo diep als het vastleggen van het afscheid van een kindje. De…

Zwangerschapsverlies treft ook de werkvloer Als 1 op de 4 vrouwen te maken krijgt met verlies tijdens de zwangerschap, betekent dat ook dat 1 op de 4 medewerkers te maken krijgt met verlies tijdens de zwangerschap. Dit treft zowel mannen…