Wanneer je je jonge kind verliest, verandert je leven in één klap. Je dagen waren gevuld met zorg, nabijheid, aanrakingen en kleine ritmes die bij jullie allebei hoorden. Als dat ineens wegvalt, ontstaat er een stilte die groot en overweldigend kan zijn. Het verlies — het overlijden van je jonge kind — raakt niet alleen je hart, maar ook je lichaam, je huis en alles wat zo vertrouwd was.
Rouw om je jonge kind voelt vaak anders dan rouw om een ouder kind of volwassene. Je kind was nog volledig afhankelijk van jou. Je zorgde voor eten, slapen, troosten, dragen, spelen en veiligheid. Alles in je dag was met je kind verweven. Wanneer dat wegvalt, valt er niet alleen iemand weg van wie je houdt, maar ook een deel van je dagelijkse bestaan.
Je lichaam kan nog reageren alsof je kind er nog is. Je kunt schrikken van geluiden, wakker worden op vaste tijden of het gevoel hebben dat je iets vergeten bent. Je handen kunnen letterlijk leeg voelen. Niet iedereen ervaart dit op dezelfde manier, maar als jij dit zo voelt, kan het verwarrend en pijnlijk zijn.
Herinneringen werken bij een jong kind vaak anders. Je kind kon nog niet veel vertellen of zelf herinneringen maken. Veel van wat je bewaart, zit in jouw hoofd en lichaam: hoe je kind rook, klonk, voelde in je armen. Dat kan het gemis extra scherp maken.
De zorg die je gewend was, stopt ineens. Je dagen waren gevuld met voeden, verschonen, troosten, spelen en in de gaten houden wat je kind nodig had. Als dat wegvalt, ontstaat er een leegte in je dag. Je kunt ineens veel tijd hebben en niet weten wat je ermee moet. Je kunt ook momenten hebben waarop alles je te veel wordt: geluiden, afspraken, bezoek, of zelfs simpele dingen zoals koken of opruimen. Je lichaam kan nog steeds reageren alsof je kind elk moment wakker kan worden of je nodig heeft. Je hoeft niets te kunnen of vol te houden. Je kunt steeds opnieuw kijken wat op dat moment voor jou haalbaar is.
Ook praktische dingen kunnen zwaar voelen: speelgoed dat blijft staan, kleding die nog in de kast ligt, een bedje dat ineens stil is. Spullen kunnen herinneringen oproepen, troost geven of juist te veel zijn. Sommige dingen wil je misschien dichtbij houden, andere wil je liever even uit het zicht. Er zijn ook spullen waarvan je op een later moment afscheid wilt nemen. Er is geen goed moment en geen juiste volgorde. Je kunt dit pas doen wanneer jij eraan toe bent.
Waarschijnlijk heb je al gemerkt dat mensen heel verschillend op je reageren. Sommige mensen zoeken je op, stellen vragen of willen iets voor je betekenen. Anderen zeggen juist niets, vermijden je blik of lopen om je heen. Dat kan pijn doen. Het kan voelen alsof je verlies wordt verzwegen, of alsof jij zelf niet meer gezien wordt. Maar misschien vind jij het juist prettig dat mensen afstand houden, omdat je het moeilijk vindt om steeds opnieuw geconfronteerd te worden met vragen.
Na het overlijden van een jong kind vallen ook veel praktische contacten weg. Denk aan de opvang, het consultatiebureau, kraamzorg of mensen die je vaak tegenkwam tijdens wandelingen of boodschappen. Dat kan ineens stilvallen. Je kunt merken dat je die mensen mist, of dat het juist confronterend is om hen weer te zien. Beide reacties zijn normaal.
Hoe het ook voor je is, jij mag bepalen wat voor jou haalbaar is. Als iemand wél iets vraagt, kun je aangeven wat op dat moment lukt. Je kunt bijvoorbeeld zeggen dat je het fijn vindt dat iemand aan je denkt, maar dat het vandaag te veel is om erover te praten — en dat het op een ander moment wél welkom is. Dat geeft duidelijkheid zonder dat mensen afstand hoeven te nemen.
Wanneer mensen je vermijden, kun je kiezen hoe je daarmee omgaat. Soms helpt het om zelf kort iets te zeggen over hoe het voor je is. Soms is dat te pijnlijk en is het fijner om dit te delen met mensen die wél naar je luisteren en er voor je zijn. Beide manieren zijn goed. Het belangrijkste is dat je kiest wat voor jou goed voelt.
Als je nog andere kinderen hebt, vragen zij ook je aandacht. Terwijl jij rouwt, gaat hun leven door. Ze hebben hun eigen verdriet, hun eigen vragen en momenten waarop ze je nodig hebben. Dat kan moeilijk zijn, omdat je zelf al zoveel verdriet hebt.
Hetzelfde geldt voor je partner. Jullie kunnen allebei rouwen, maar niet altijd op dezelfde manier of op dezelfde momenten. Je kunt merken dat je elkaar soms niet begrijpt of niet tegelijk geraakt wordt. Dat kan pijnlijk en eenzaam zijn.
Het kan helpen om kleine dingen uit te spreken: wat je wel kunt, wat je niet kunt, wat je fijn vindt en wat je liever vermijdt. Het hoeft niet hetzelfde te zijn. Op de pagina’s over Je relaties na het verlies van je kind lees je meer over hoe je samen in contact kunt blijven.
Jouw rouw is leidend. Je hoeft niets. Kies wat vriendelijk voelt voor vandaag en laat liggen wat nog te veel is. De voorbeelden hieronder zijn bedoeld als houvast, niet als ‘to‑do’.
Iets tastbaars vasthouden – een knuffel, kledingstuk of jas kan troost geven en helpen om gevoelens te uiten.
Herinneringen vormgeven – iets opschrijven, een fotoalbum samenstellen of een voorwerp bewaren kan de verbinding met je kind voelbaar houden. Ideeën vind je in de Hulpkaart Herinneringen maken.
Een betekenisvolle plek in huis – een hoekje of plek die voor jou klopt, kan helpen om je kind dichtbij te voelen, juist op dagen dat het gemis scherp is.
Rustige beweging – een wandeling op een vertrouwde plek, bijvoorbeeld waar je vaak met je kind kwam, kan spanning in je lichaam laten zakken en ruimte geven aan je adem.
Een kort gesprek – een paar zinnen met iemand die je vertrouwt kan al lucht geven. Je hoeft niet alles te vertellen.
Steun bij de eerste periode – de Hulpkaart Periode na de uitvaart geeft houvast als je niet weet waar te beginnen.
Troost‑ en herinneringsproducten – laat een tastbare herinnering maken (bijv. sieraad, urn, gedenksteen, illustratie) via makers in onze categorie Troost‑ en herinneringsproducten.
Tastbare herinneringen op maat – vind een professional die met jou (en je gezin) iets persoonlijks maakt van kleding of materialen van je kind. Bekijk ons netwerk en filter op Troost‑ en herinneringsproducten of aanverwante vakgebieden.
Begeleiding op maat – iemand die gespecialiseerd is in rouw binnen het gezin of verlies van een kind kan met je meelopen. In ons netwerk van deskundigen vind je professionals met deze expertise.
Workshops en koesterdagen – wil je samen en onder begeleiding herinneringen tastbaar maken? Kijk bij Activiteiten & Bijeenkomsten voor actuele workshops en koesterdagen.
Iedereen haalt troost uit iets anders. Iedereen rouwt op een eigen manier. Kies wat bij jou past en doe het in jouw tempo.
Rouw beweegt met je leven mee. Soms is het dichtbij, soms wat verder weg. Je kunt momenten hebben waarop je je kind heel sterk voelt, en momenten waarop het gemis weer naar voren komt. Alles wat je voelt, mag er zijn. Je hoeft het verdriet niet alleen te dragen. Binnen het netwerk met deskundigen van de Kennisbank Kindverlies vind je professionals die ouders ondersteunen na het verlies van een kind — in elke levensfase.
Je hoeft dit niet alleen te dragen. Binnen Kennisbank Kindverlies – ons netwerk van deskundigen vind je professionals die ouders ondersteunen na het verlies van een kind—in elke levensfase. Zoek je houvast voor nu? Download de Hulpkaart Herinneringen maken of de Hulpkaart Periode na de uitvaart.
Je kind en je andere kinderen | Je kind herinneren en koesteren | Modellen en theorieën van rouw | feestdagen na verlies van je kind | werken na verlies van je kind
Mijn zoon heeft een studiedag. En hij wil naar Naturalis. Vol enthousiasme loopt hij door alle zalen. Beantwoord de vragen van de speurtocht. En elk bordje wordt uitgebreid gelezen. We hebben een heerlijke dag samen. De dood is prachtig – Als iets…
Het verlies van je baby in de prille zwangerschap – een miskraam – is een ingrijpende en verdrietige gebeurtenis. Ongewild moet je afscheid nemen van je zwangerschap en je baby. Emoties Het verlies van je kindje in wording kan een…
