Je kind is overleden. Misschien wil je mensen uitnodigen om stil te staan bij het leven van je kind. Misschien wil je het klein houden. Misschien wil je helemaal niets. Alles mag. Alles is goed.
Een condoleance of samenzijn kan helpen om je verdriet te delen. Om je kind zichtbaar te maken in het leven van anderen. Je kind heeft geleefd, gespeeld, geleerd, gewerkt, relaties opgebouwd. Vrienden, klasgenoten, sportmaatjes, teamgenoten, studiegenoten, collega’s, buren, familie, misschien een partner en eigen kinderen: zij allemaal kunnen geraakt zijn door dit verlies. Maar een samenzijn hóeft niet. Jij bepaalt wat bij jou past. En wanneer.
Je kunt kiezen voor een condoleance vóór de uitvaart. Dat is vaak een moment voor mensen die niet bij het afscheid zelf aanwezig zullen zijn, maar wel betrokken zijn. Het geeft hen de kans om afscheid te nemen, iets te zeggen, iets achter te laten. Soms is het een avondwake, soms een informeel samenzijn. Je kunt het thuis doen, in een afscheidshuis, een kantine, een lunchroom, restaurant of café, bij de sportvereniging, op school of op een plek die voor jou betekenis heeft.
Je kunt ook kiezen voor een samenzijn na de uitvaart. Met de mensen die erbij aanwezig waren. Dat kan een koffiemoment zijn, een gezamenlijke maaltijd, een wandeling, een borrel, of een ritueel in de natuur. Het is een gelegenheid om elkaar te ontmoeten, om herinneringen te delen – hoe lang of kort het leven van je kind ook was –, om emoties te delen, om stil te zijn of juist te praten. Ook dit samenzijn kun je thuis doen, maar ook in een afscheidshuis, een lunchroom, restaurant of café, de sportkantine, een plek in de natuur of een andere plek die voor jou betekenis heeft.
Je kunt het samenzijn persoonlijk maken, op een manier die past bij jou, je gezin en je kind. Misschien wil je iets vertellen, muziek laten horen die bij je kind past, foto’s tonen van school, sport, werk of vakanties. Misschien wil je een hoekje inrichten met tastbare herinneringen: een foto, een sportshirt, een boek, een instrument, een tekening, een kaart, een voorwerp dat typisch is voor je kind.
Vrienden, klasgenoten, sportmaatjes, collega’s of studiegenoten kun je ook uitnodigen om iets in te brengen: een verhaal, een foto, een lied, een object. Zo ontstaat er een beeld van wie je kind was in verschillende delen van zijn of haar leven.
Als je iets wilt aanbieden om te eten of te drinken, kun je kiezen voor dingen die passen bij je kind. Misschien had je kind een lievelingsgerecht, favoriete snacks, een bepaald drankje of iets wat altijd bij jullie hoorde. Je kunt dat zelf maken, laten bereiden of catering regelen. Een uitvaartverzorger kan je helpen met het kiezen van een locatie en het afstemmen van de catering.
Wil je liever iets traditioneels? Dan kun je denken aan een broodmaaltijd, koffie met iets erbij, een gezamenlijke lunch of borrel. Het kan thuis, in een ontvangstruimte bij een begraafplaats of crematorium, in een café, een strandtent, een sportkantine, op school of in een restaurant.
Bij een condoleance ligt vaak een boek waarin mensen iets kunnen schrijven. Je kunt kiezen voor een blanco boek, waarin gasten een boodschap, herinnering of tekening achterlaten. Of je gebruikt losse kaartjes of briefjes in een vorm die bij je kind past. Die kun je verzamelen in een pot, doos of kistje.
Je kunt ook een herinneringsboek maken waarin mensen iets kunnen schrijven over jouw kind: wie hij of zij was, wat ze samen hebben meegemaakt, wat ze nooit zullen vergeten. Sommige ouders vragen gasten om een foto mee te nemen, een tekening te maken of een korte anekdote te delen, die ze later inbinden of bewaren. Zo ontstaat een tastbare verzameling van liefde, woorden en beelden die je kan helpen in je rouwproces.
De hulpkaart De condoleance van je kind biedt praktische ideeën en voorbeelden. Je vindt er suggesties voor sfeer, locatie, catering en het betrekken van gasten – ook vrienden, klasgenoten, sportmaatjes, collega’s, studiegenoten en andere mensen die je kind hebben gekend.
Wil je meer lezen over de dagen tot de uitvaart? Lees dan dit artikel.
Wil je meer lezen over het regelen van een liefdevol afscheid? Lees dan dit artikel.
Misschien wil je na het vormgeven van de condoleance of avondwake verder lezen over wat je nog meer moet of kunt regelen. Op deze website vind je informatie over:
Je hoeft niet alles tegelijk te lezen. Kies wat voor jou nu helpend is. Alles wat je hier vindt, is bedoeld om je stap voor stap verder te helpen.
Toen mijn zoon twee jaar was, werd hij zich bewust van het hebben van een broer of zus. Al zijn vriendjes op het kinderdagverblijf hadden al een broer of zus (of beiden) of werden grote broer of zus. Hij wilde…
Zwanger zijn na een verlies brengt veel met zich mee. Naast het verlangen en de liefde voor dit nieuwe kindje, is er vaak ook angst. Onzekerheid. En soms het gevoel dat je er met anderen niet goed over kunt praten….
