De relatie met je vrienden na het verlies van je baby

Je hebt je baby verloren. En je vrienden willen er voor je zijn. Maar ze weten vaak niet hoe. Ze zeggen dingen die pijn doen. Of ze zeggen niets. Ze trekken zich terug. Of komen juist te dichtbij. En jij? Jij hebt geen ruimte om uit te leggen wat je nodig hebt. Of je weet het zelf niet eens.

Vriendschap komt onder druk te staan. Niet omdat iemand iets fout doet. Maar omdat rouw alles verandert. Jij verandert. Je vrienden willen je blijven steunen, maar weten niet goed hoe.

Als contact stilvalt

Sommige vrienden vallen stil. Niet uit onverschilligheid, maar uit onzekerheid. Ze zijn bang om het verkeerde te zeggen. Bang om je verdriet groter te maken. Bang om je te confronteren. En dus zeggen ze niets. Of ze blijven weg.

Dat kan pijn doen. Want je hebt hen nodig. Juist nu. En hun afwezigheid voelt als afwijzing. Terwijl het vaak onmacht is.

“Als vriend wil je iets betekenen. Maar je weet niet wat. Je voelt je machteloos. Je wilt helpen, maar bent bang om te storen.” — Stille Levens (z.d.)

Trui Schipper (2016) beschrijft hoe ouders zich na het verlies van hun kind vaak sociaal geïsoleerd voelen. Niet omdat ze dat willen, maar omdat de wereld om hen heen stilvalt. Vrienden weten niet hoe ze moeten reageren. En dus gebeurt er niets.

Ongemak en misverstanden

Deze woorden zijn vaak goed bedoeld. Vrienden willen je helpen. Ze hopen dat jij je iets beter voelt. Ze willen iets zeggen dat troost biedt. Maar rouw laat zich niet oplossen met woorden. En wat bedoeld is als steun, kan soms juist pijn doen. Omdat het niet aansluit bij wat jij op dat moment voelt. Of omdat het je het gevoel geeft dat je niet wordt begrepen.

Vrienden met kinderen kunnen zich schuldig voelen. Omdat hun baby wél leeft. Omdat ze wél kunnen genieten. Omdat ze niet weten of ze hun geluk mogen tonen. En jij kunt je buitengesloten voelen. Niet omdat jouw verdriet niet in hun leven past, maar omdat je er geen deel meer van lijkt uit te maken. Omdat ze je mijden uit angst om je te kwetsen. En jij — jij kunt het contact uit de weg gaan. Omdat je niet geconfronteerd wilt worden met hun kinderen. Omdat het te veel pijn doet.

Soms ontstaat er ongemak. Jij weet niet hoe je moet reageren op hun verhalen. Zij weten niet of ze die verhalen nog met jou mogen delen. En zo ontstaat er afstand — zonder dat iemand dat echt wilde.

Riet Fiddelaers-Jaspers (z.d.) schrijft dat mensen in je omgeving vaak niet geleerd hebben hoe ze moeten omgaan met verlies. Ze willen iets zeggen, maar hebben geen taal voor rouw. En dus grijpen ze naar clichés. Of naar stilte.

Verwijdering begint vaak ongemerkt

Het is niet altijd de ander die zich terugtrekt. Soms doe jij dat zelf. Niet alleen omdat je bang bent voor hun reacties, of niet weet wat je moet zeggen. Maar omdat je emoties hebt waar je geen grip op hebt. Jaloerse gevoelens waar je je voor schaamt. Verdriet dat je ineens overspoelt. Ongemak dat je niet kunt plaatsen.

Je kunt zomaar tijdens een avondje weg met vrienden het gevoel krijgen: ik wil naar huis. Omdat het te veel is. Omdat je ineens geraakt wordt door iets kleins. Omdat je lijf moe is van het dragen. Maar je blijft zitten. Want je wilt niet lastig zijn. Niet de sfeer bederven. Niet ‘weer’ verdrietig zijn.

En dat kan er dus voor zorgen dat je uitnodigingen uit de weg gaat. Omdat je niet weet hoe je je dan voelt. Omdat je bang bent dat je het niet volhoudt. Omdat je niet wilt huilen waar anderen bij zijn. Je wilt hun avondje niet verstoren. Hun feestje niet verpesten. Je wilt anderen niet opzadelen met jouw verdriet. En dus blijf je thuis. Niet omdat je niemand wilt zien, maar omdat je niet weet of je het aankunt.

Wat er nú onder druk staat

• Contact – je hebt behoefte aan nabijheid, zij geven je ruimte. Of jij trekt je terug, en zij weten niet of ze nog welkom zijn.
• Verwachtingen – je hoopt op steun, zij zijn bang om iets verkeerds te doen. Of jij wilt rust, en zij blijven vragen stellen.
• Vertrouwen – je weet niet of je je verhaal nog kunt delen. Zij weten niet of ze nog mogen vragen.
• Gelijkwaardigheid – je bent veranderd, zij herkennen je niet meer. Of jij herkent hen niet meer.
• Openheid – je weet niet hoe je moet beginnen. Zij wachten op een signaal. En dus blijft het stil.

Wat helpt

• Benoem wat je nodig hebt – als je dat kunt. En als je dat niet kunt, mag je dat ook zeggen. Je mag ook zeggen: ik weet het nog niet.
• Laat ruimte voor onhandigheid – vrienden doen hun best, ook als het niet goed uitpakt. Een misplaatste opmerking is vaak een poging tot verbinding.
• Vraag om hulp die bij je past – in de eerste weken kan dat iets praktisch zijn, zoals een maaltijd of hulp bij regelzaken. Later kan het juist gaan om samen iets doen: wandelen, sporten, een hobby oppakken. Niet om het verdriet weg te duwen, maar om in contact te blijven. Om weer iets van ritme en beweging te vinden.
• Wees eerlijk over je grenzen – als je iets niet aankunt, mag je dat zeggen. Als je twijfelt over een uitnodiging, mag je dat delen. Het helpt als je de ruimte voelt om jezelf te mogen zijn, met alles wat je meedraagt. Dat het oké is om halverwege naar huis te gaan. Of om op het laatste moment af te zeggen. Of juist te besluiten dat je toch wilt komen.
• Stem contact af op wat lukt – een kaartje, een appje, een stilte samen. Soms is dat genoeg. Soms is dat alles. En soms is het tijdelijk, omdat andere vormen even niet gaan. Als je elkaar daarin kunt vinden, blijft de verbinding bestaan.
• Herken hun intentie – ook als hun woorden niet goed vallen. Vrienden willen vaak helpen, maar weten niet hoe.

“Steun is niet altijd makkelijk. Jij zoekt houvast. Zij zoeken woorden. En soms blijft het stil. Maar als je elkaar erkent — in wat lukt en wat niet — kan er weer contact ontstaan.” — Leonie Nuijen, (2022)

Als het contact weer op gang komt

Vriendschap komt onder druk te staan na het verlies van een baby. Soms is een kaartje genoeg. Een appje. Een stilte samen. Soms wil je wel, maar weet je niet hoe. Of durf je niet. Omdat je bang bent voor hun geluk. Of voor je eigen verdriet.

Misschien heb jij je teruggetrokken. Misschien deden zij dat. Misschien was er stilte. Of juist woorden die pijn deden. En nu is er afstand. Ongemak. Aarzeling.

Soms helpt het om te beseffen dat de intentie vaak goed is. Niet om pijnlijke momenten weg te wuiven, maar om ze bespreekbaar te maken. Als jullie elkaar weer durven te benaderen — zonder druk, zonder perfectie — kan er iets ontstaan. Geen herstel van wat was, maar een nieuwe vorm van contact. Met meer ruimte. Meer eerlijkheid. Meer begrip.

Meer weten?

Wil je meer lezen over hoe het verlies van je baby de relatie met je vrienden beïnvloed? Hoe je een goede relatie kunt behouden? Lees dan deze artikelen:

Hoe rouw de belangrijkste banden in je leven op de proef stelt

Hoe je de relatie kunt herstellen. Ook na een lange tijd

Meer lezen over relaties na verlies van je baby?

Wil je verder lezen over hoe rouw invloed heeft op andere relaties in je leven? Op deze website vind je informatie over:

• Je relatie met je partner na het verlies van jullie baby
• Je relatie met je (schoon)ouders na verlies van je baby
• Je relatie met je broers en zussen na verlies van je baby
• Je relatie met je werkgever en collega’s
• Je relatie met je zorgverleners na verlies van je baby

Wil je je verder verdiepen in hoe rouw invloed heeft op je relatie — en hoe je elkaar kunt blijven zien in het verdriet? Lees het boek Je bent je kindje verloren… hoe nu verder?

Bronvermelding