Bij het afscheid van je baby kun je kiezen voor een ritueel. Een ritueel kan helpen om stil te staan bij het afscheid, om gevoelens zichtbaar te maken of om samen een betekenisvol moment te beleven.
Sommige ouders vinden steun in een ritueel. Andere ouders kiezen liever voor eenvoud en rust. Er is geen goede of verkeerde manier. Kies vooral wat bij jou, je baby en je gezin past.
Bij een lintenritueel krijgt je baby één uiteinde van een lint in of om zijn of haar handjes. Het andere uiteinde blijft buiten het kistje of mandje hangen.
Aan het einde van de ceremonie houd je het lint vast. Dat kun je alleen doen, samen met je partner of samen met je andere kinderen. Daarna knip je het lint door.
Voor veel ouders voelt dit als een liefdevolle manier om afscheid te nemen. Je laat je baby los, terwijl de verbondenheid blijft.
Bij een lichtjesritueel steek je één of meerdere kaarsjes aan tijdens de ceremonie. Dat kun je samen doen met je partner, je andere kinderen, familie of vrienden. Sommige ouders zetten de kaarsjes rond het kistje, mandje of de baar. Anderen kiezen voor een pad van lichtjes of vragen aanwezigen om een haag van lichtjes te vormen.
Het zachte licht kan helpen om samen stil te staan bij het leven van je baby en bij de liefde die blijft.
Bij dit ritueel schrijven jij, je partner, je andere kinderen, familie en vrienden persoonlijke woorden op een briefje. Dat kan een wens zijn, een gedachte, een herinnering of iets wat je tegen je baby zou willen zeggen.
Sommige ouders kiezen voor briefjes in een vorm die past bij hun baby, zoals een hart, maan, vlinder, ster, engel of dier. De briefjes kunnen ook worden versierd met een afdruk van handjes of voetjes, een symbool of een afbeelding van het geboorte- of rouwkaartje.
Je kunt de briefjes bij het kistje, mandje of de baar leggen. Je kunt ze ook verzamelen in een pot, doosje, herinneringsboek of aan een lijn of houten boom hangen.
Veel ouders vinden het waardevol om deze woorden later nog eens terug te lezen.
Bellenblazen kan een zachte en liefdevolle manier zijn om afscheid te nemen. Vooral voor broertjes en zusjes kan dit een fijne manier zijn om mee te doen.
Je kunt bellen blazen tijdens muziek, tijdens het voorlezen van een gedicht of op het moment dat het kistje of mandje wordt weggedragen.
Tijdens het bellenblazen kun je het liedje Ik blaas nu heel veel belletjes van Marleen Bakker, Sandra Baars en Anna Veldkamp afspelen. Sommige ouders combineren het ritueel met het voorlezen van een gedicht of een persoonlijk verhaal.
Voor sommige ouders voelen de bellen als een laatste kusje of een liefdevolle groet aan hun baby.
Sommige ouders kiezen ervoor om het kistje van hun baby te beschilderen. Dat kan met kleuren, tekeningen, handafdrukken, lieve woorden of symbolen die bij hun baby passen. Je kunt dit alleen doen, samen met je partner of samen met je andere kinderen. Ook familie en vrienden kunnen hierbij betrokken worden als dat goed voelt.
Soms zeggen beelden meer dan woorden. Het beschilderen van het kistje kan helpen om gevoelens te uiten en het afscheid persoonlijk te maken.
Sommige ouders kiezen tijdens de afscheidsceremonie voor een moment van stilte.
Een stiltemoment geeft ruimte om stil te staan bij het leven van je baby, bij het afscheid en bij alles wat je voelt. Je kunt dit moment alleen beleven, samen met je partner of samen met iedereen die bij de ceremonie aanwezig is.
Voor veel ouders is stilte een manier om even bewust aanwezig te zijn bij het afscheid.
Wanneer geloof of spiritualiteit een belangrijke rol speelt in je leven, kan een gebed of religieus ritueel onderdeel zijn van het afscheid.
Sommige ouders kiezen ervoor om samen te bidden, een religieuze tekst voor te lezen of een voorganger, geestelijk verzorger of religieuze leider te vragen een bijdrage te leveren aan de ceremonie. Ook rituelen uit een geloofstraditie kunnen helpen om troost, hoop, verbondenheid of betekenis te ervaren in een periode van verlies.
Kijk vooral wat past bij jou, je baby en je gezin.
Het sluiten van het kistje of mandje is vaak een heel emotioneel moment. Het is meestal het laatste moment waarop je je baby kunt zien. Sommige ouders kiezen ervoor om dit zelf te doen. Anderen doen dit samen met hun partner of andere kinderen. Je kunt het ook overlaten aan de uitvaartverzorger.
Het sluiten kan worden gecombineerd met een ritueel, zoals het lintenritueel, het neerleggen van bloemen, herinneringsbriefjes of tekeningen.
Soms wordt gekozen voor een sluiting met vlinders. In de dagen voor de uitvaart kunnen deze vlinders worden versierd. Na het sluiten kun je ze mee naar huis nemen en een plek geven bij een gedenkplekje.
Sommige ouders kiezen ervoor om hun baby zelf te dragen tijdens de ceremonie of naar de laatste rustplaats. Dat kan voelen als een laatste gebaar van liefde en zorg.
Je kunt dit alleen doen, samen met je partner of samen met je andere kinderen, familie of vrienden. Je kunt je ook laten helpen door de uitvaartverzorger of door professionele dragers.
Kies vooral wat goed voelt voor jou en je gezin.
Bij een begrafenis kun je ervoor kiezen om het kistje, mandje of de baar zelf te laten zakken.
Sommige ouders doen dit samen met hun partner, andere kinderen of mensen die dichtbij hen staan. Daarna kun je het kistje, mandje of de baar bedekken met bloemen, zand of iets anders dat voor jou betekenis heeft.
Voor veel ouders voelt dit als een liefdevol laatste gebaar.
Wanneer je kiest voor een crematie, kun je je baby begeleiden naar de crematieoven.
Sommige ouders doen dit samen met hun partner en gezin. Anderen vinden het fijn als familie of vrienden meegaan. Je kunt dit moment ook klein en intiem houden. Ook hierin is er geen goede of verkeerde keuze. Kijk vooral wat bij jou past.
Na de crematie kun je later iets doen met de as van je baby. Bijvoorbeeld uitstrooien, bewaren in een urn of verwerken in een sieraad.
Aan het einde van de ceremonie kiezen sommige ouders voor een gezamenlijk afscheidsmoment.
Soms vormen familie, vrienden en collega’s een erehaag. Andere gezinnen kiezen voor bellenblazen, bloemblaadjes strooien, kaarsjes vasthouden, muziek, een lied of een moment van stilte. Wanneer dit op de gekozen locatie is toegestaan, kiezen sommige gezinnen ervoor om ballonnen op te laten als onderdeel van de uitgeleide.
Voor veel mensen is een uitgeleide een moment om nog één keer bewust stil te staan bij het leven van hun baby en samen afscheid te nemen. Er zijn verschillende manieren om hier invulling aan te geven. Iedere vorm kan waardevol zijn.
Soms zijn gevoelens moeilijk onder woorden te brengen. Een gedicht, liedtekst, brief of persoonlijke tekst kan helpen om uit te drukken wat je voelt of wat je je baby nog wilt meegeven.
Je kunt ervoor kiezen om zelf iets voor te lezen tijdens de ceremonie. Sommige ouders vragen een familielid, vriend of vriendin om dit te doen. Ook een brief aan je baby of een liedtekst kan een mooie plek krijgen tijdens het afscheid.
Misschien ben je op zoek naar woorden die passen bij wat je voelt. Op Gedachten & Gedichten vind je verschillende teksten en gedichten die kunnen inspireren bij de geboorte- of rouwkaart en bij de afscheidsceremonie.
Ook de gedichtenbundel Wolkenkusjes bevat gedichten over liefde, gemis en herinneringen.
Elke cultuur en religie kent eigen gebruiken rondom afscheid en rouw. Misschien geven deze tradities je steun of troost. Misschien vind je juist inspiratie in een ritueel uit een andere cultuur of religie.
Ook hierin geldt: kijk vooral wat bij jou, je baby en je gezin past.
Wil je meer weten over religieuze en culturele afscheidsrituelen? Op Uitvaart.nl vind je meer informatie over verschillende gebruiken en tradities rondom afscheid en rouw.
Je hoeft niet voor een ritueel te kiezen. Je kunt ook kiezen voor eenvoud, stilte of alleen de aanwezigheid van de mensen die dichtbij je staan. Misschien spreekt één ritueel je aan. Misschien meerdere. Misschien helemaal geen. Alles is goed.
Een afscheid hoeft niet groot of uitgebreid te zijn om betekenisvol te zijn. Vaak zijn het juist de keuzes die bij jou, je baby en je gezin passen die het afscheid persoonlijk en waardevol maken.
Neem mee wat goed voelt. Laat los wat niet bij jullie past.
Wilt u een kist of een mandje? Ik staarde de uitvaartondernemer aan. Mijn hoofd was leeg. Mijn baby was pas twee dagen dood en nu moest ik dit soort vragen beantwoorden? Een kist. Een mandje. Wat maakte het uit? Ze…
Vorig jaar gaf ik, op uitnodiging van prof. dr. M. van Oudijk een interactieve lezing aan gynaecologen (in opleiding) en verloskundigen (in opleiding) van het Amsterdam UMC. Toen ik gevraagd werd, zei ik ja voordat ik echt over de vraag had nagedacht….
