Na het verlies van een baby verandert er veel, zowel emotioneel als lichamelijk. Ook wanneer een kindje tijdens de zwangerschap, rondom de geboorte of kort daarna overlijdt, kan het lichaam beginnen met het maken van moedermelk. Dit proces kan onverwacht en confronterend zijn, maar voor sommige ouders juist ook betekenisvol voelen.
In dit artikel lees je:
Wanneer komt de melkproductie op gang?
Het lichaam kan al vanaf ongeveer 18 weken zwangerschap beginnen met het aanmaken van moedermelk. Wanneer iemand eerder borstvoeding heeft gegeven, kan dit soms eerder of sneller gebeuren.
Na een bevalling ontstaat meestal tussen de derde en vijfde dag stuwing. Dit gebeurt ook na een stilgeboorte, zwangerschapsafbreking of verlies kort na de geboorte.
Tekenen van beginnende melkproductie kunnen zijn:
Stuwing hoort bij de hormonale veranderingen van het kraambed en betekent niet dat er iets misgaat.
Borstvoeding na verlies: verschillende keuzes
Na het verlies van een baby bestaan verschillende mogelijkheden rondom borstvoeding en melkproductie. Er is geen goede of foute keuze. Wat passend voelt, verschilt per ouder en is heel persoonlijk.
Sommige ouders kiezen ervoor om de melkproductie te remmen, bijvoorbeeld omdat:
Andere ouders kiezen er juist voor om melkproductie toe te laten, bijvoorbeeld omdat:
Sommige ouders ervaren het als troostend dat hun lichaam melk maakt. Zij beschrijven dit soms als een bevestiging dat hun baby bestaan heeft.
Stuwing na een stilgeboorte of zwangerschapsverlies
Het kraambed na verlies verloopt lichamelijk grotendeels hetzelfde als na iedere andere bevalling. Naast bloedverlies, naweeën en hormonale veranderingen kan ook stuwing optreden.
Stuwing kan gevoelens oproepen zoals:
Voor anderen voelt stuwing juist als een vorm van verbinding met hun kindje.
Omdat de ervaring per persoon verschilt, is goede informatie en begeleiding belangrijk.
Mogelijkheden bij stuwing en melkproductie
Wanneer melkproductie ontstaat na verlies, zijn er meerdere opties mogelijk:
Een zorgverlener of lactatiekundige kan helpen om te onderzoeken welke keuze het beste aansluit bij de persoonlijke situatie en behoeften.
Lactatieremming zonder medicatie
Sommige ouders kiezen ervoor om de melkproductie zonder medicijnen te verminderen. Dit wordt ook wel mechanische of niet-medicamenteuze lactatieremming genoemd.
Maatregelen die kunnen helpen zijn:
Deze aanpak kan verlichting geven, maar voorkomt stuwing niet altijd volledig. Vooral wanneer de melkproductie al op gang gekomen is, kunnen pijn en spanning blijven bestaan.
Medicatie om melkproductie te stoppen
Wanneer gekozen wordt voor medicamenteuze lactatieremming, worden meestal medicijnen gebruikt die de aanmaak van prolactine remmen. Prolactine is het hormoon dat verantwoordelijk is voor melkproductie.
Deze medicijnen worden dopamine-agonisten genoemd.
Cabergoline (Dostinex®)
Cabergoline is volgens de huidige richtlijnen het middel van eerste keuze voor lactatieremming.
Werking
Cabergoline:
Gebruik
Meestal wordt:
Mogelijke bijwerkingen
Bijwerkingen kunnen zijn:
Niet iedereen krijgt bijwerkingen. Bespreek altijd met een arts of verloskundige of cabergoline passend is.
Bromocriptine (Parlodel®)
Bromocriptine kan melkproductie eveneens onderdrukken. Het middel wordt tegenwoordig minder vaak gebruikt vanwege zeldzame maar ernstige bijwerkingen.
Mogelijke risico’s zijn onder andere:
Daarom heeft cabergoline meestal de voorkeur.
Wanneer medicatie niet geschikt is
Medicatie voor lactatieremming wordt meestal niet gebruikt bij:
In deze situaties wordt vaak gekozen voor begeleiding zonder medicatie.
Moedermelk doneren na verlies
Sommige ouders kiezen ervoor om moedermelk te doneren. Dit kan voor henzelf betekenisvol zijn en tegelijkertijd waardevol voor kwetsbare baby’s die afhankelijk zijn van donormelk.
Niet in iedere regio of situatie is donatie mogelijk. Een lactatiekundige of moedermelkbank kan hierover informatie geven.
Begeleiding en ondersteuning
Goede begeleiding rondom borstvoeding na verlies is belangrijk. Niet alle mogelijkheden worden standaard besproken in ziekenhuizen of tijdens het kraambed.
Ondersteuning kan worden geboden door:
Samen kan gekeken worden naar wat lichamelijk en emotioneel passend voelt.
Meer informatie
Er bestaan ook informatiefilms over borstvoeding na verlies. Daarnaast kunnen gespecialiseerde deskundigen ondersteuning bieden bij:
Meer ondersteuning nodig?
Merk je dat je meer ondersteuning nodig hebt na het verlies van je baby?
Heb je vragen over het stimuleren of juist remmen van borstvoeding?
Neem dan gerust contact op met een zorgverlener of lactatiekundige die ervaring heeft met begeleiding na verlies.
Dit artikel werd geschreven door Babypraktijk Noord, lactatiekundigen en Renée Out, arts gespecialiseerd in verlies tijdens de zwangerschap. We zijn er graag voor je.
Wist je bijvoorbeeld dat er een film bestaat over borstvoeding na verlies? Vraag hier gratis de informatiegids aan en ontdek welke film voor jou geschikt is.
Bronnen
Mijn zoon heeft een studiedag. En hij wil naar Naturalis. Vol enthousiasme loopt hij door alle zalen. Beantwoord de vragen van de speurtocht. En elk bordje wordt uitgebreid gelezen. We hebben een heerlijke dag samen. De dood is prachtig – Als iets…
Ik ben vijftig. Een mooi moment om mijn leven de revue te laten passeren Ik ben vijftig geworden of te wel Sara. Een leeftijd om bij stil te staan. Een prachtige leeftijd. Maar het voelt nu ook wel als nu ben…
