Je dacht dat je dit niet nog een keer hoefde mee te maken. Eén keer je baby verliezen was al meer dan je ooit had kunnen dragen. En toch sta je hier opnieuw. Verdriet dat je herkent, maar dat ook weer anders voelt.
Oud verlies en nieuw verlies lopen door elkaar heen. Deze pagina gaat over herhaald babyverlies: over wat er opnieuw op je afkomt, over vragen die zich aandienen en over steun die kan helpen wanneer het voelt alsof alle grond onder je voeten verdwijnt.
Beeldgebruik Gwendolyn Pieters Fotografie
Bij een tweede verlies kan het voelen alsof de film zich opnieuw afspeelt. Je herkent de gesprekken met artsen, de stilte in de kamer, de keuzes rond afscheid en uitvaart. Opnieuw moet je nadenken over dingen waar je eigenlijk niet over na wilt denken. Opnieuw moet je afscheid nemen van je baby.
Misschien komt daardoor ook veel van de eerste keer weer terug. De leegte van lege armen. De machteloosheid. De boosheid. De verwarring. Vertrouwen kan nog verder weg voelen dan toen. In je lichaam. In artsen. In kansen en percentages. In de toekomst. Want wat zeggen kansen nog als het je al twee keer is overkomen?
Je kunt je ook eenzaam voelen. Veel ouders kennen het verlies van één kindje. Maar hoe leg je uit hoe het is als je opnieuw een baby verliest? Dat je niet alleen dit kindje mist, maar ook opnieuw door alles heen moet wat je eerder al hebt meegemaakt?
Het verdriet om een tweede verlies gaat niet alleen over dit kindje. Het raakt vaak ook aan je vertrouwen in de toekomst. Misschien vraag je je af of je dit nog een keer durft. Of je opnieuw zwanger wilt worden. Of je dat lichamelijk, emotioneel of als gezin nog aankunt.
Misschien denk je ook aan je eventuele andere kinderen. Aan wat zij meemaken. Aan wat jij hen wel of niet wilt besparen. Of je vraagt je af hoe je toekomst eruitziet als ook deze zwangerschap of dit kindje er niet meer is.
Soms voelt het alsof alle hoop weg is. En soms is er toch nog een sprankje hoop. Ook als je omgeving dat niet begrijpt. Misschien krijg je zelfs opmerkingen of verwijten als je opnieuw zwanger wilt worden, of juist als je dat niet meer wilt. Ook dat kan veel pijn doen.
Soms wordt er een medische oorzaak gevonden. Maar soms blijft het onduidelijk waarom je baby is overleden. Allebei kunnen moeilijk zijn. Een verklaring neemt het verdriet niet weg. En als er geen verklaring is, kun je met nog meer vragen achterblijven.
Naast al die vragen sta je opnieuw voor keuzes rond afscheid en uitvaart.
Na een tweede verlies kan het helpend zijn om samen met je arts of gynaecoloog te kijken of er onderzoek mogelijk is naar de oorzaak van het overlijden van je baby. Dat kan meer duidelijkheid geven en soms ook iets zeggen over de kans op herhaling. Of je dit wilt, is een persoonlijke keuze. In de brochure van Stille Levens vind je invoelende informatie die je kan ondersteunen bij die afweging.
Naast medische zorg kun je ook behoefte hebben aan psychische steun. Een tweede verlies kan diep ingrijpen in je gevoel van veiligheid, in je vertrouwen en in hoe je verder moet. Een psycholoog, therapeut of coach met ervaring in babyverlies en rouw kan je helpen om woorden te geven aan wat je voelt en om te kijken wat jou nu steun kan geven.
Soms merk je dat een tweede verlies je dagelijks leven steeds meer beïnvloedt. Bijvoorbeeld als angst, boosheid of somberheid veel ruimte innemen. Of als je vastloopt in je verdriet, in je relatie, in je werk of in de zorg voor jezelf en je eventuele gezin.
Ook als het vertrouwen in jezelf, je lichaam of de toekomst ver weg voelt, kan het helpend zijn om extra steun te zoeken. In ons netwerk vind je professionals die begrijpen hoe ingrijpend herhaald babyverlies is.
Bij een tweede verlies kun je kiezen voor een afscheid dat lijkt op de eerste keer. Misschien voelt dat vertrouwd. Misschien weet je nu beter wat bij je past. Maar het kan ook zijn dat je het deze keer juist anders wilt doen.
Misschien wil je het afscheid groter maken, omdat je meer mensen de kans wilt geven om je kindje te leren kennen. Of juist kleiner, omdat het te zwaar voelt om opnieuw veel mensen onder ogen te komen. Misschien weet je nu beter wat je wel wilt bewaren, vastleggen of delen. Misschien weet je nu alleen dat je het nog niet weet.
Wat je ook kiest: het hoeft niet hetzelfde te zijn als de vorige keer. En het hoeft ook niet te voldoen aan wat anderen logisch vinden. Het mag passen bij jou, bij je kindje en bij wat jullie nu nodig hebben.
Als je al tijdens de zwangerschap weet dat je baby gaat overlijden, moet je vaak ook nadenken over de bevalling. Daar begint het afscheid al. Juist in die periode komt er veel op je af. Praktische keuzes, medische informatie en emoties lopen dan door elkaar heen.
Wil je meer lezen over wat er komt kijken bij de bevalling en het afscheid? Kijk dan op de pagina Bevallen van je baby die gaat overlijden. Ook kun je gebruikmaken van onze hulpkaarten. Die kunnen je houvast geven in een periode waarin alles verwarrend, zwaar en onwerkelijk kan voelen
Het kan helpend zijn om bewust stil te staan bij allebei je kindjes. Niet alleen bij het kindje dat je nu bent verloren, maar ook bij het kindje dat je eerder verloor. Door hun namen te noemen, over hen te praten of ze allebei een plek te geven in huis of in een ritueel, maak je zichtbaar dat ze allebei bij jullie gezin horen.
Zoek iemand die niet probeert op te lossen, maar die blijft luisteren. Aan wie je (echt) open en eerlijk kunt zijn over hoe je, je voelt. Dat kan je partner zijn, een vriend of vriendin, een lotgenoot of een professional. Juist bij herhaald verlies kan het fijn zijn als iemand begrijpt dat oud en nieuw verdriet door elkaar heen lopen
Soms helpt het om op te schrijven wat er in je omgaat. Wat je mist, wat je bezighoudt of waar je bang voor bent. Dat hoeft niet mooi verwoord te zijn. Juist het opschrijven zelf kan al helpend zijn.
Je hoeft niet iets groots te bedenken. Soms helpt juist iets kleins: een kaars branden, een naam noemen, een doosje maken met herinneringen, een brief schrijven of op een vaste dag even bewust stilstaan bij je kindjes. Zo geef je beide kindjes een plek die zichtbaar en voelbaar blijft.
Na een tweede verlies kan alles te veel voelen. Dan kan het helpen om niet te ver vooruit te kijken, maar je te richten op wat vandaag nodig is. Eten. Rusten. Douchen. Een wandeling. Eén bericht sturen. Kleine stappen zijn ook stappen.
Misschien wil je praten. Misschien juist niet. Misschien wil je mensen om je heen. Misschien trek je je liever terug. Wat helpend is, kan per dag verschillen. Je hoeft niet sterk te zijn. Je hoeft ook niet flink te zijn. En je hoeft al helemaal niet snel weer verder te kunnen
Misschien helpt het je om te lezen hoe andere ouders omgaan met het verlies van hun baby. Niet omdat hun verhaal precies hetzelfde is als dat van jou, maar omdat je iets kunt herkennen in hun verdriet, hun vragen of in hoe het verlies doorwerkt in het dagelijks leven.
Op onze pagina met informatie van professionals en persoonlijke verhalen vind je verhalen die steun en herkenning kunnen geven.
Ook boeken over rouw na babyverlies kunnen helpend zijn. In onze boekenlijst vind je titels die troost, herkenning en steun kunnen bieden, zoals Sara en Liv – Suzan Hilhorst en Liever bij mij… – Irene van Wesel. Deze boeken en andere titels vind je op onze pagina Boeken over rouw na babyverlies
Daarnaast zijn er organisaties en websites waar je informatie en steun kunt vinden, zoals Steunpunt Nova en Stille Levens.
Er is niets zo moeilijk als je kind loslaten.Zelfs als ze bijna volwassen zijn. Maar dat is een natuurlijk proces. Wat goed is voor ouder en kind. Maar je kind loslaten als baby, peuter is haast onmogelijk. Het druist in…
Jaren geleden vertelde een vriendin dat zij gekraamd had bij een gezin met een tweeling. Eén van de baby’s was stil geboren. Het meisje dat levend was geboren, kreeg de namen Demi Joy. Mijn vriendin vroeg wat vind jij nou van…
